Obrzęk limfatyczny (spuchnięcie kończyny górnej po stronie leczonego dołu pachowego) to nadmierne nagromadzenie płynu, często bogato białkowego w przestrzeni pozakomórkowej, będące wynikiem zastojów limfatycznych lub stanów zapalnych naczyń albo ich uszkodzeń mechanicznych. Każdy obrzęk jest objawem przeciążenia układu limfatycznego i stanowi proces przewlekle postępujący.

Po radykalnej operacji raka piersi mogą wystąpić trudności z  prawidłowym odpływem chłonki z kończyny górnej, czego wyrazem jest obrzęk limfatyczny. Problem najczęściej pojawia się w okresie odległym od zabiegu (średnio po 1-1,5 roku) i manifestuje się takimi symptomami, jak:

  • wzrost objętości kończyny,
  • dolegliwości bólowe (ból rozpierający, piekący),
  • upośledzenie sprawności funkcjonalnej.

U pacjentek po biopsji węzła wartowniczego powikłanie to występuje rzadko, dlatego nie podlegają one profilaktyce przeciwobrzękowej, chyba, że były później leczone radioterapią.

W początkowym okresie powstawania obrzęku pacjentka może nie zauważać żadnych niepokojących objawów – jest to tzw. stadium 0 (utajone).

Dalszy postęp choroby to stadium I – odwracalne. W tym okresie kończyna jest nieco większa w obwodach, skóra jest nadal miękka, a stosowanie działań prewencyjnych (wysoka pozycja ułożeniowa, ćwiczenia i autodrenaż, rękaw profilaktyczny) przynosi efekty i poprawia jej stan.

Stadium II – nieodwracalne spontanicznie objawia się już znacznym powiększeniem rozmiarów kończyny i stwardnieniem skóry, czego nie udaje się zlikwidować wymienionymi powyżej sposobami profilaktycznymi. Na tym etapie rozwoju choroby pacjentka wymaga jak najszybszego wprowadzenia leczenia fizjoterapeutycznymi metodami zachowawczymi – kompleksową terapią udrażniającą/przeciwobrzękową (KTU/KTP).

Stadium III obrzęku tzw. słoniowacizna limfatyczna polega na dalszym bardzo zaawansowanym wzroście objętości kończyny wraz z jej deformacją i stwardnieniem skóry pokrytej grudkami/kłykcinami, upośledzeniem funkcji ruchowej i nawracającymi stanami zapalnymi (róża). Leczenie tej fazy obrzęku jest trudne i długotrwałe oraz nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty  w postaci zmniejszenia rozmiarów kończyny, czy zmiany konsystencji tkanki podskórnej z twardej na miękką.


Drukuj   E-mail